Trong bối cảnh nông nghiệp toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng bền vững và ứng dụng công nghệ cao, Việt Nam cũng đang từng bước khẳng định vị thế thông qua các mô hình sản xuất tiên tiến. Nổi bật trong số đó là Hệ thống Nhà lưới Thông minh tại Trung tâm Nghiên cứu Xuất sắc và Đổi mới Sáng tạo (CREI) của Học viện Nông nghiệp Việt Nam – một mô hình được đánh giá là tiêu biểu cho xu hướng nông nghiệp hiện đại.
Không đơn thuần là một khu sản xuất nông nghiệp, CREI được xây dựng như một “Innovation Living Lab”, nơi hội tụ đồng thời các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ. Mô hình này góp phần quan trọng trong việc kết nối giữa lý thuyết và thực tiễn, tạo ra hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp.
Theo đại diện Học viện, hệ thống nhà lưới được phát triển dựa trên bốn định hướng chiến lược gồm: Sản xuất & R&D tích hợp, Đào tạo & trải nghiệm, Đổi mới & chuyển giao, và Nâng tầm thương hiệu.
Với quy mô hàng nghìn mét vuông, hệ thống được chia thành nhiều khu vực chuyên biệt như khu trồng tía tô Nhật Bản, khu rau ăn lá, khu ươm giống, khu cây ăn quả và khu trồng nho công nghệ cao. Mỗi khu vực được tối ưu hóa theo đặc tính sinh trưởng của từng loại cây trồng, cho phép triển khai đồng thời các hoạt động sản xuất và nghiên cứu chuyên sâu.
Điểm nổi bật của mô hình này chính là việc ứng dụng nền tảng Internet of Things (IoT) trong toàn bộ quy trình vận hành. Hệ thống cảm biến được lắp đặt dày đặc, liên tục ghi nhận các thông số môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, dinh dưỡng và nồng độ CO₂. Dữ liệu sau đó được xử lý tự động, giúp điều chỉnh các yếu tố như tưới tiêu, thông gió hay chiếu sáng một cách chính xác và kịp thời, đảm bảo điều kiện sinh trưởng tối ưu cho cây trồng.
Không chỉ dừng lại ở công nghệ, CREI còn xây dựng một quy trình quản lý sản xuất toàn diện, bao gồm: Ghi chép & dữ liệu, Kỹ thuật canh tác, Quản lý dịch hại (IPM), Cơ sở vật chất, Môi trường, và Nước tưới & dinh dưỡng. Tất cả đều được số hóa và vận hành theo quy chuẩn chặt chẽ nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc.
Việc triển khai mô hình nhà lưới thông minh không chỉ mang lại hiệu quả trong sản xuất nông sản sạch, an toàn mà còn tạo ra môi trường thực hành hiện đại cho sinh viên, đồng thời là nền tảng để nghiên cứu và thương mại hóa các sản phẩm khoa học công nghệ. Đây được xem là hướng đi quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế.
Với những kết quả bước đầu, Hệ thống Nhà lưới Thông minh tại CREI đang góp phần khẳng định vai trò tiên phong của Học viện Nông nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, đồng thời mở ra nhiều triển vọng cho việc nhân rộng mô hình này trong tương lai.
